KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLARIN ÖNEMİ
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLARIN ÖNEMİ
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD), bir veya birden fazla sağlık ve güvenlik riskine karşı korunmak için kişilerce giyilmek, takılmak veya taşınmak amacıyla tasarlanmış herhangi bir cihaz, alet veya malzemedir. Kişisel koruyucu donanımlar kaza risklerinin; toplu korumayla, teknik önlemlerle veya çalışma yöntemleriyle önlenemediği, tam olarak ortadan kaldırılamadığı durumlarda kullanılmaktadır. Bu sebeple iş güvenliğinde yapılacak en son aşama KKD kullanımı olmalıdır. İş güvenliğinden bahsedildiğinde nedense aklımıza ilk gelen genellikle baret ve emniyet kemeri olmaktadır. Oysaki İş güvenliğinde en son çare olarak hiçbir güvenlik önlemi alınamazsa ya da riskler önlenemiyorsa KKD kullanımı uygulanmalıdır.
Ülkemizde gerçekleşen iş kazalarında en çok zarar gören uzuvlarımız ayak, el, kafa ve gözlerimizdir. İstatistiklere göre her 100 kazadan 70’si gerekli KKD kullanımı ile önlenebilecek ya da hasarı azaltılabilecek kazalardır.
KKD kullanılarak önlenebilecek kazalara örnekler verecek olursak,
· Göz koruyucu kullanmadığı için göze çapak kaçması,
· Çelik uçlu ayakkabı kullanmadığı için ayak ezilmeleri,
· Açıkta bırakılan kıyafet parçalarının veya uzun saçların hareketli aksamlara kaptırılması,
· Emniyet kemeri kullanmadığı için yüksekten düşme,
· Baret kullanmadığı için yüksekten cisim düşmesi sonucu kafa yaralanması.
Bu kazalardan kurtulmak için KKD kullanmak gerekli ve zorunludur. Ancak bazı işyerlerinde çalışanlar özellikle sıcak aylarda koruyucu gözlük, ayakkabı yahut maskelerin onları rahatsız ettiğini, terlettiğini düşünerek büyük bir yanılgıyla kullanmaktan imtina etmektedir. Koruyucu donanım kullanmamanın dışında bir diğer önemli husus ise doğru KKD seçiminin yapılamamasıdır. Koruyucuların yanlış seçilmesi durumunda çalışanların zarar görmesi de kaçınılmazdır. Örneğin çok ince partiküllerin havada dolaştığı tozlu işlerde bu zerrecikleri engelleyemeyecek boşlukta koruyucu kullanımı bir işe yaramayacak, maske kullanıldığı halde tozların ciğerlere yapışmasına engel olunamayacaktır. Kimyasal maddelerin solunduğu iş yerlerinde ise toz maskesi kullanılması faydadan çok zarara sebebiyet verecektir. Aynı şekilde metal kesim işlerinde plastik eldivenler kullanılması kazaların önüne geçemeyecektir. Bununla beraber uygun donanım kullanıldığı halde kalitesiz bir şekilde üretilmiş olan ucuz KKD ler hem rahatsızlık hissini arttıracaktır hem de sağlığımızı bozarak çalışanları tehlikelerden korumak yerine başka rahatsızlıklara sebebiyet verecektir.
2 Temmuz 2013 tarih ve 28695 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan KKD yönetmeliğine göre Madde 5 te kişisel koruyucu donanımlar ile ilgili işverenin yükümlülükleri ifade edilmiştir.
MADDE 5 – (1) Kişisel koruyucu donanım, risklerin, toplu korunmayı sağlayacak teknik önlemlerle veya iş organizasyonu ve çalışma yöntemleriyle önlenemediği, tam olarak sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır. Kişisel koruyucu donanım, iş kazası ya da meslek hastalığının önlenmesi, çalışanların sağlık ve güvenlik risklerinden korunması, sağlık ve güvenlik koşullarının iyileştirilmesi amacıyla kullanılır. İşveren, toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verir. Ayrıca işveren, kişisel koruyucu donanımların seçimi ve çalışanların bilgilendirilmesi konularında da sorumludur;
MADDE 7 – (1) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken kişisel koruyucu donanımı belirler.
MADDE 9 – (1) İşveren, kişisel koruyucu donanımların kullanımı esnasında alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri hakkında çalışanlara ve temsilcilerine bilgi verir.
Buradan tüm işverenlere sesleniyorum; iş güvenliği uzmanlarının tavsiyeleri doğrultusunda iş yerlerinizdeki risklere göre çalışanlarınızın CE belgeli, uygun kişisel koruyucu donanımlarını temin ediniz ve kullanımlarını denetleyiniz. Oluşacak uzuv kayıplarında sadece sizin işletmeniz değil tüm Türkiye olarak zarar göreceğimizi unutmayınız.
Ali Onur Tura, A sınıfı İş Güvenliği Uzmanı
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÇALIŞANLARI SENDİKASI (İSG-SEN ) GENEL SEKRETERİ